Căn cứ: Luật số 41/2024/QH15 · Luật số 84/2015/QH13 · Luật số 74/2025/QH15 · Nghị định số 374/2025/NĐ-CP — xem văn bản gốc ↓
Bảo hiểm xã hội: hợp đồng ký trước. Luật Bảo hiểm xã hội 41/2024/QH15 (hiệu lực 01/7/2025), Điều 2 khoản 5 điểm a: người làm theo hợp đồng lao động (điểm a khoản 1) hoặc làm không trọn thời gian (điểm l khoản 1) "mà giao kết hợp đồng lao động với nhiều người sử dụng lao động thì tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo hợp đồng lao động giao kết đầu tiên". Ngoại lệ duy nhất luật nêu: hợp đồng đang làm căn cứ đóng bị tạm hoãn mà hai bên không thỏa thuận đóng trong thời gian tạm hoãn — khi đó đóng "theo thứ tự về thời gian có hiệu lực của hợp đồng được ký kết". Công ty ký sau không đóng phần hưu trí, tử tuất, ốm đau, thai sản, kể cả khi trả lương cao hơn.
Thế nào là "thuộc diện" ở hợp đồng thứ hai. Điều 2 khoản 1 điểm a: hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc có thời hạn từ đủ 01 tháng; điểm l: làm không trọn thời gian thì chỉ thuộc diện khi tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng thấp nhất. Mức thấp nhất đó là mức tham chiếu (Điều 31 khoản 1 điểm đ), và khi chưa bãi bỏ lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng lương cơ sở (Điều 141 khoản 13): 2.340.000 đồng đến 30/6/2026, 2.530.000 đồng từ 01/7/2026 (Nghị định 161/2026/NĐ-CP, Điều 3). Hợp đồng làm thêm buổi tối 2.000.000 đồng/tháng không thuộc diện; hợp đồng bán thời gian 4.000.000 đồng/tháng thì thuộc diện.
Bảo hiểm y tế: quy định đã đổi từ 01/7/2025. Trước đây Luật Bảo hiểm y tế (Điều 13, bản sửa năm 2014) cho đóng theo hợp đồng có mức tiền lương cao nhất. Luật sửa đổi Luật Bảo hiểm y tế 51/2024/QH15 (Điều 1 khoản 11, viết lại Điều 13) nay quy định tại Điều 13 khoản 5 điểm b: người lao động "đồng thời có một hoặc nhiều hợp đồng lao động thì đóng bảo hiểm y tế theo hợp đồng lao động làm căn cứ tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc". Nghĩa là công ty thứ hai cũng không đóng bảo hiểm y tế, dù lương ở đó cao hơn.
Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp: từng hợp đồng. Luật An toàn, vệ sinh lao động 84/2015/QH13, Điều 43 khoản 2: người lao động giao kết hợp đồng với nhiều người sử dụng lao động thì người sử dụng lao động "phải đóng bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo từng hợp đồng lao động đã giao kết nếu người lao động thuộc đối tượng phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc". Khoản này chưa bị sửa: Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Điều 139 khoản 1 điểm b chỉ viết lại khoản 1 (đối tượng là người thuộc các điểm a, b, c, d, đ, e, i và l khoản 1 Điều 2). Vì vậy câu hỏi cho công ty thứ hai là: ở hợp đồng của mình, người đó có thuộc diện không (đoạn trên). Có thì công ty thứ hai đóng khoản này, dù không đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.
Bảo hiểm thất nghiệp: theo hợp đồng đang đóng bảo hiểm xã hội. Luật Việc làm 38/2013 (Điều 43 khoản 1) từng ghi rõ "hợp đồng lao động giao kết đầu tiên". Luật Việc làm 74/2025/QH15 (hiệu lực 01/01/2026), Điều 31 khoản 1 thay bằng: người đồng thời thuộc nhiều đối tượng thì tham gia bảo hiểm thất nghiệp "cùng với việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc"; Nghị định 374/2025/NĐ-CP, Điều 30 khoản 4: người giao kết nhiều hợp đồng, khi hợp đồng đang tham gia bảo hiểm thất nghiệp chấm dứt, phải thông báo với người sử dụng lao động kế tiếp để tiếp tục tham gia. Hai câu trả lời dưới đây không nói đến bảo hiểm thất nghiệp; đọc hai điều trên cùng nhau, khoản này đi cùng hợp đồng đang đóng bảo hiểm xã hội.
Khi hợp đồng đầu tiên chấm dứt. Luật chỉ nêu riêng trường hợp tạm hoãn. Khi hợp đồng đầu chấm dứt, người đó chỉ còn một người sử dụng lao động: hợp đồng còn lại, nếu thuộc diện, trở thành căn cứ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp. Người lao động báo cho công ty còn lại (Nghị định 374/2025, Điều 30 khoản 4 nói rõ với bảo hiểm thất nghiệp) để công ty đó báo tăng.
Thuế thu nhập cá nhân là việc khác. Nơi không đóng bảo hiểm vẫn khấu trừ thuế theo hợp đồng của mình; người có thu nhập từ hai nơi thường phải tự quyết toán — xem trang về thu nhập hai nơi bên dưới.
Trả lời chính thức trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ (chinhsachonline.chinhphu.vn). Tóm tắt do vandap viết; bấm vào câu hỏi để đọc nguyên văn tại nguồn.
Một công ty thuê người làm bán thời gian, lương 4 triệu đồng/tháng, người này đã ký hợp đồng và đóng bảo hiểm xã hội ở nơi khác. Trả lời: bảo hiểm xã hội bắt buộc đóng theo hợp đồng giao kết đầu tiên (Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Điều 2 khoản 5 điểm a); bảo hiểm y tế đóng theo hợp đồng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội (Luật 51/2024/QH15, Điều 13 khoản 5 điểm b); bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp đóng theo từng hợp đồng nếu người đó thuộc diện bảo hiểm xã hội bắt buộc (Luật An toàn, vệ sinh lao động, Điều 43 khoản 2). Câu trả lời không nói đến bảo hiểm thất nghiệp.
Một người làm giờ hành chính ở công ty thứ nhất (đã đóng bảo hiểm xã hội) và ký hợp đồng làm ngoài giờ ở công ty thứ hai, lương 2.000.000 đồng/tháng. Trả lời: đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo hợp đồng giao kết đầu tiên; hợp đồng thứ hai có lương thấp hơn mức thấp nhất (khi đó 2.340.000 đồng) nên không thuộc diện và công ty thứ hai không đóng khoản nào. Từ 01/7/2026 mức này là 2.530.000 đồng (lương cơ sở theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP).
Văn bản gốc do cơ quan nhà nước công bố. Nội dung trên trang này là tóm tắt của vandap — đối chiếu điều, khoản được viện dẫn trong văn bản gốc trước khi áp dụng.