Hỏi đáp pháp luật

Giải thích dễ hiểu những câu hỏi thường gặp — dẫn nguồn văn bản gốc và ngày hiệu lực. 41 câu hỏi.

🏪 Hộ kinh doanh

Tôi buôn bán nhỏ chưa đăng ký, được phường mời lên mở tài khoản kinh doanh liên kết thuế — có bị phạt không?

Liên kết tài khoản với cơ quan thuế CHƯA phải là đăng ký. Kinh doanh thường xuyên thì thuộc diện đăng ký hộ kinh doanh, và đăng ký thuế làm cùng thủ tục đó. Kin…

Đã hủy hộ kinh doanh hơn một năm rồi nhưng vẫn báo nợ thuế — làm sao biết và xử lý?

Nợ thuế có thể còn do CHƯA hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, hoặc còn nghĩa vụ phát sinh trước khi hủy (ví dụ lệ phí môn bài của các năm trước 2026…

Hộ kinh doanh / doanh nghiệp tư nhân đã ngừng hoạt động từ lâu — đóng (chấm dứt) mã số thuế thế nào?

Phải hoàn tất nghĩa vụ thuế còn nợ và các tờ khai, rồi làm thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế tại cơ quan thuế quản lý. Với hộ kinh doanh/DNTN còn cần thủ tục…

Hộ kinh doanh từ năm 2026 bỏ thuế khoán, chuyển sang tự kê khai — tôi cần chuẩn bị gì?

Từ 01/01/2026 hộ, cá nhân kinh doanh không còn nộp thuế khoán và không còn lệ phí môn bài. Doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống: không phải nộp thuế GTGT, TNCN,…

Bán hàng trên sàn thương mại điện tử (Shopee, TikTok Shop, Lazada…), sàn đã khấu trừ thuế trên từng đơn — tôi còn phải khai, nộp hay quyết toán gì nữa? Doanh thu dưới 1 tỷ có được lấy lại tiền thuế không?

Sàn có chức năng đặt hàng và thanh toán khấu trừ, nộp thay thuế GTGT, TNCN trên từng đơn; người bán không khai lại phần đó. Doanh thu năm đến 1 tỷ đồng: thông b…

Hộ kinh doanh doanh thu trên 3 tỷ đồng phải tính thuế TNCN theo thu nhập: chi phí nào được trừ, hàng mua không có hóa đơn đầu vào có được tính không, hàng tồn kho cuối năm 2025 thì sao, và bán ra có vẫn phải xuất hóa đơn?

Doanh thu năm trên 3 tỷ đồng, hoặc trên 1 tỷ và chọn cách này: thuế TNCN = (doanh thu − chi phí) × 15%, 17% hoặc 20%. Chỉ chi phí thực tế, liên quan kinh doanh,…

👤 Thuế cá nhân

Đã quyết toán thuế TNCN xong rồi nhưng kiểm tra trên eTax vẫn báo nợ thuế — xử lý thế nào?

Thường là do lệch dữ liệu giữa tờ khai và chứng từ nộp, hoặc khoản nộp chưa được hạch toán/đối chiếu đúng. Tra cứu chi tiết nghĩa vụ trên eTax, đối chiếu giấy n…

Cho thuê nhà, tôi vừa đăng ký mã số thuế cho thuê tài sản trên dịch vụ công — bước tiếp theo cần làm gì?

Có mã số thuế mới là bước đầu. Từ kỳ tính thuế 2026, cá nhân cho thuê nhà có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế GTGT, TNCN nhưng phải thôn…

Từ 2026, làm thời vụ, cộng tác viên, thực tập hay thử việc được trả dưới 5 triệu đồng một lần có bị khấu trừ thuế 10% không?

Từ kỳ tính thuế 2026, người không ký hợp đồng lao động hoặc ký dưới 3 tháng chỉ bắt buộc bị khấu trừ 10% khi được trả từ 5 triệu đồng/lần trở lên (trước đây từ …

Người phụ thuộc từ năm 2026: thu nhập bao nhiêu thì vẫn được giảm trừ gia cảnh, cần giấy tờ gì, đăng ký đến khi nào?

Từ kỳ tính thuế 2026, mỗi người phụ thuộc được giảm trừ 6,2 triệu đồng/tháng (Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15, Điều 10). Người phụ thuộc phải xét thu nhập thì thu …

Có thu nhập từ hai nơi trong năm 2026 thì có phải tự quyết toán thuế thu nhập cá nhân không? Được ủy quyền cho công ty không, nộp ở cơ quan thuế nào?

Từ kỳ tính thuế 2026: thu nhập ở nơi khác bình quân không quá 15 triệu đồng/tháng đã bị khấu trừ 10% thì không phải quyết toán phần đó và vẫn được ủy quyền cho …

Phụ cấp ăn trưa, điện thoại, xăng xe, trang phục, nhà ở năm 2026 có tính thuế thu nhập cá nhân không? Có phải đóng bảo hiểm xã hội không?

Thuế TNCN: từ 01/7/2026 tiền ăn trưa trả bằng tiền chỉ được miễn đến 1,2 triệu đồng/người/tháng; công ty tự tổ chức bữa ăn thì không tính. Khoán điện thoại, tra…

Tự quyết toán thuế thu nhập cá nhân để được hoàn thuế: nộp muộn có bị phạt không, bao lâu có quyết định hoàn, vì sao hồ sơ bị báo "chưa đủ điều kiện"?

Cá nhân tự quyết toán nộp hồ sơ muộn mà có số thuế được hoàn thì không bị phạt về thủ tục (Nghị định 125/2020/NĐ-CP, Điều 9 khoản 4); khoản nộp thừa chỉ hết đượ…

Tiền làm thêm giờ, làm việc ban đêm năm 2026 có phải chịu thuế thu nhập cá nhân không, và người lao động được làm thêm tối đa bao nhiêu giờ?

Từ kỳ tính thuế năm 2026, tiền lương làm thêm giờ, làm ban đêm trả theo pháp luật lao động được miễn thuế TNCN cả khoản, không chỉ phần trả cao hơn như trước; p…

Chứng từ khấu trừ thuế TNCN từ 2026 có bắt buộc là chứng từ điện tử không, khi nào phải cấp, cấp lại cho năm trước được không và lập sai thì xử lý thế nào?

Từ 01/7/2026, tổ chức khấu trừ thuế TNCN phải lập chứng từ khấu trừ điện tử và gửi cơ quan thuế ngay trong ngày lập (Nghị định 254/2026/NĐ-CP, Điều 4 khoản 2, Đ…

🧾 Hóa đơn

Bán hàng online qua Facebook/Zalo: khách trả cả tiền hàng và tiền ship — xuất hóa đơn thế nào cho đúng?

Hóa đơn phải phản ánh đúng bản chất giao dịch. Tiền hàng bạn bán: lập hóa đơn (bắt buộc dùng hóa đơn điện tử khi doanh thu năm trên 1 tỷ đồng). Phí ship bạn chỉ…

Công ty giảm giá 50% cho khách quen — xuất hóa đơn được không, hay phải đăng ký với Sở Công Thương?

Được, và khoản giảm giá phải ghi rõ trên hóa đơn. Khuyến mại bằng hình thức giảm giá không phải thông báo hay đăng ký với Sở Công Thương. Mức giảm tối đa là 50%…

Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền lập sai thì xử lý thế nào? Từ 01/7/2026 có còn được lập hóa đơn điều chỉnh không?

Từ 01/7/2026, hóa đơn điện tử từ máy tính tiền đã lập sai thì người bán lập hóa đơn thay thế, không còn chọn điều chỉnh như hóa đơn thường (Thông tư 91/2026/TT-…

Nhận hóa đơn điều chỉnh, hóa đơn thay thế ở kỳ sau kỳ của hóa đơn gốc — kê khai thuế GTGT vào kỳ nào, có phải khai bổ sung kỳ cũ không? Từ 01/7/2026 có gì khác?

Tùy lý do lập. Trả lại hàng, chiết khấu, quyết toán thay đổi giá trị (Thông tư 91/2026/TT-BTC, Điều 10 khoản 5): người bán khai vào kỳ lập, người mua khai vào k…

🔒 Dữ liệu cá nhân

Doanh nghiệp của tôi có phải lập hồ sơ đánh giá tác động xử lý dữ liệu cá nhân (DPIA) theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân không?

Tùy quy mô. Luật 91/2025/QH15 (hiệu lực 01/01/2026) miễn nghĩa vụ DPIA cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ (Điều 38 khoản 3); doanh nghiệp nhỏ và khởi ng…

Camera của cửa hàng, công ty hay nhà riêng có bắt buộc phải kết nối, chia sẻ với Công an xã không? Không chia sẻ có bị phạt không?

Không bắt buộc. Theo Quyết định 502/QĐ-TTg, camera của doanh nghiệp, hộ dân kết nối với Công an cấp xã theo thỏa thuận, tự nguyện, từ 01/01/2028. Bộ Công an trả…

🛡️ Bảo hiểm xã hội

Công ty nợ bảo hiểm xã hội, chưa chốt sổ thì nghỉ việc có rút bảo hiểm xã hội một lần được không?

Được xét, nhưng chỉ trên thời gian công ty đã đóng, và vẫn phải đủ điều kiện của Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội. Công ty chưa đóng đủ thì sổ được xác nhận đến thá…

Từ 2026, nghỉ việc thì cần gì để được hưởng trợ cấp thất nghiệp? Có việc làm mới khi đang hưởng thì sao?

Từ 01/01/2026 (Luật Việc làm 74/2025/QH15): nghỉ việc hợp pháp, đã đóng bảo hiểm thất nghiệp đủ 12 tháng trong 24 tháng trước khi nghỉ, nộp hồ sơ trong 03 tháng…

Từ 01/7/2025 còn được rút bảo hiểm xã hội một lần không? Rút rồi có phải chờ một năm mới được đóng lại?

Còn, nhưng hẹp hơn. Nghỉ việc 12 tháng, chưa đủ 20 năm đóng thì chỉ rút được nếu còn thời gian đóng trước ngày 01/7/2025. Chỉ có thời gian đóng từ 01/7/2025 thì…

Đã đóng bảo hiểm xã hội vài tháng rồi nghỉ việc trước khi sinh — có được hưởng chế độ thai sản không? Sinh con thứ hai được nghỉ 7 tháng từ khi nào?

Được, nếu đã đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc đủ 06 tháng trong 12 tháng liền kề trước khi sinh (Luật Bảo hiểm xã hội 41/2024/QH15, Điều 50 khoản 2, 4). Nghỉ việc …

Thử việc có phải đóng bảo hiểm xã hội không? Ký hợp đồng thử việc riêng và ghi thử việc trong hợp đồng lao động khác nhau thế nào?

Người làm theo hợp đồng thử việc riêng không thuộc đối tượng bảo hiểm xã hội bắt buộc (Nghị định 158/2025/NĐ-CP, Điều 3 khoản 5) và bảo hiểm thất nghiệp (Luật V…

Giám đốc, chủ công ty không nhận lương có phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc không? Đóng bao nhiêu, công ty có phải đóng phần của mình?

Có, từ 01/7/2025: Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Điều 2 khoản 1 điểm n (người quản lý doanh nghiệp không hưởng tiền lương). Người đó tự chọn mức làm căn cứ đóng, từ…

Nghỉ ốm hưởng bảo hiểm xã hội được tối đa bao nhiêu ngày một năm, có tính Chủ nhật, ngày lễ không? Ốm trùng ngày nghỉ phép năm, nghỉ nửa ngày thì tính thế nào?

Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Điều 43: tối đa 30 ngày làm việc một năm nếu đóng dưới 15 năm, 40 ngày từ 15 đến dưới 30 năm, 60 ngày từ 30 năm. Không tính ngày lễ, …

Làm hai nơi, ký hai hợp đồng lao động: bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế đóng ở đâu? Công ty thứ hai có phải đóng khoản bảo hiểm nào không?

Bảo hiểm xã hội đóng theo hợp đồng giao kết đầu tiên (Luật Bảo hiểm xã hội 41/2024/QH15, Điều 2 khoản 5 điểm a); bảo hiểm y tế, thất nghiệp đi cùng hợp đồng đó.…

Chủ hộ kinh doanh doanh thu dưới 1 tỷ đồng có phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc không? Đã đóng từ 01/7/2025 thì tiền đóng được xử lý thế nào?

Từ 01/01/2026, theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, chỉ chủ hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng (nộp thuế GTGT, thu nhập cá nhân) thuộc diện bắt buộc (Nghị …

🏢 Doanh nghiệp

Công ty bị cơ quan thuế chuyển trạng thái 06 "không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký" — muốn giải thể thì làm gì trước?

Từ 01/7/2026, công ty bị thông báo không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký phải nộp tại cơ quan thuế quản lý văn bản đề nghị chấm dứt hiệu lực mã số thuế (Mẫu 24…

Công ty nhỏ, chưa có công đoàn cơ sở có phải đóng kinh phí công đoàn 2% không? Đóng khi nào, tính trên tiền lương nào, khi nào được giảm?

Văn bản không đặt điều kiện có công đoàn cơ sở hay số lao động tối thiểu: doanh nghiệp có sử dụng lao động đóng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hộ…

Doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập có được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm không? Ai bị loại trừ, có phải xin xác nhận của cơ quan thuế không?

Có: miễn thuế TNDN 03 năm liên tục từ năm được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu, từ kỳ tính thuế 2025. Không áp dụng khi doanh nghiệp lập do tổ …

Hóa đơn từ 5 triệu đồng có bắt buộc phải chuyển khoản không? Trả tiền mặt thì mất khấu trừ thuế GTGT và chi phí được trừ thế nào, mua trả chậm hay nhân viên tạm ứng thì sao?

Điều kiện nằm ở luật thuế: muốn khấu trừ thuế GTGT đầu vào và tính vào chi phí được trừ thuế TNDN thì mỗi lần mua từ 05 triệu đồng trở lên (giá đã có thuế GTGT)…

Nộp thuế chậm thì tiền chậm nộp tính 0,03% hay 0,05% mỗi ngày? Nộp tờ khai thuế chậm bị phạt bao nhiêu từ năm 2026?

Tiền chậm nộp là 0,03%/ngày trên số thuế nộp chậm, tính từ ngày sau hạn nộp đến ngày trước ngày nộp (Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15, Điều 16; Nghị định 252/202…

Tạm ngừng kinh doanh phải báo trước bao lâu, được tạm ngừng tối đa bao lâu? Trong thời gian tạm ngừng có phải nộp tờ khai thuế, lệ phí môn bài không?

Doanh nghiệp báo cơ quan đăng ký kinh doanh chậm nhất 03 ngày làm việc trước ngày tạm ngừng, mỗi lần tối đa 12 tháng; từ 23/7/2026 tổng thời gian tạm ngừng liên…

Vợ của giám đốc có được làm kế toán, kế toán có được kiêm thủ quỹ không? Công ty nhỏ có bắt buộc phải có kế toán trưởng?

Thường là không. Luật Kế toán (Điều 52) cấm vợ, chồng, cha mẹ, con, anh chị em ruột của giám đốc, người đại diện theo pháp luật làm kế toán, và cấm thủ quỹ, thủ…

Doanh nghiệp mua hàng, dịch vụ của người dân, hộ kinh doanh nhỏ hay ở chợ mà không có hóa đơn: có được tính vào chi phí được trừ thuế TNDN không, lập bảng kê thế nào?

Chỉ trong năm trường hợp: nông, lâm, thủy sản của người trực tiếp sản xuất; hàng thủ công; phế liệu; đồ dùng của hộ gia đình, cá nhân; hàng hóa, dịch vụ của hộ,…

Công ty thanh lý xe ô tô con, xe bán tải hoặc xe tải năm 2026 thì hóa đơn ghi thuế GTGT 8% hay 10%? Tra hàng hóa nào được giảm thuế GTGT ở đâu?

Từ 01/7/2025 đến hết 31/12/2026, hàng hóa đang chịu thuế suất 10% được ghi 8%, trừ các nhóm ở Phụ lục I, II của Nghị định 174/2025/NĐ-CP. Xe ô tô chở người dưới…

👷 Lao động

Nghỉ phép năm được bao nhiêu ngày, làm chưa đủ năm tính thế nào, nghỉ thai sản, nghỉ ốm có được tính phép? Ai quyết định ngày nghỉ, và phép chưa nghỉ hết có được trả tiền không?

Làm đủ 12 tháng: 12 ngày làm việc (14 hoặc 16 với việc nặng nhọc, độc hại), thêm 1 ngày mỗi đủ 5 năm; chưa đủ 12 tháng thì theo tỷ lệ số tháng. Nghỉ thai sản vẫ…

Trợ cấp thôi việc: tự xin nghỉ việc có được không, đã đóng bảo hiểm thất nghiệp thì còn được tính không, thời gian thử việc và người lao động nước ngoài thì sao? Trợ cấp mất việc làm khác thế nào, và có phải nộp thuế TNCN không?

Được, nếu đã làm từ đủ 12 tháng và nghỉ đúng luật (báo trước theo Điều 35): mỗi năm nửa tháng lương bình quân 6 tháng cuối. Thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghi…

Đây là thông tin tham khảo, không phải tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể.